Błonnik pokarmowy to grupa składników pochodzenia roślinnego, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia przewodu pokarmowego i całego organizmu. Szczególnie ważną rolę odgrywa błonnik typu MAC, stanowiący pożywkę dla bakterii jelitowych i wpływający na skład mikrobioty. Niedostateczne spożycie błonnika, charakterystyczne dla diety zachodniej, może prowadzić do zmniejszenia różnorodności mikrobioty jelitowej oraz zwiększać ryzyko wielu chorób, w tym otyłości, zespołu jelita nadwrażliwego i raka jelita grubego. Istotną grupą prebiotyków są galaktooligosacharydy (GOS), które szczególnie stymulują rozwój bakterii z rodzaju Bifidobacterium oraz wspierają funkcjonowanie bariery jelitowej. GOS mogą także korzystnie wpływać na odporność organizmu, zmniejszać ryzyko infekcji oraz łagodzić objawy zespołu jelita nadwrażliwego. Dodatkowo błonnik pomaga regulować apetyt, poprawia konsystencję stolca, wspiera metabolizm kwasów żółciowych i może ograniczać ryzyko zaburzeń metabolicznych. Ze względu na zbyt niską obecność błonnika w diecie, jego suplementacja, szczególnie w postaci GOS, może stanowić wartościowe uzupełnienie codziennego żywienia.
Dział: PODEJŚCIE INTERDYSCYPLINARNE
Selen jest pierwiastkiem śladowym, który mimo niewielkiego zapotrzebowania ilościowego odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia człowieka. Jego znaczenie wynika przede wszystkim z udziału w mechanizmach obrony antyoksydacyjnej oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. W praktyce selen bywa często niedoceniany, mimo że jego niedobory są stosunkowo częste w populacjach europejskich, m.in. ze względu na niską zawartość tego pierwiastka w glebie i żywności [1]. W ostatnim czasie zainteresowanie selenem wzrosło, szczególnie w kontekście chorób przewlekłych, starzenia się organizmu oraz zwiększonej podatności na infekcje. Coraz więcej badań wskazuje, że odpowiedni status selenu w organizmie sprzyja ograniczeniu stresu oksydacyjnego, wspiera odporność i może wpływać na przebieg wielu schorzeń, co czyni go istotnym elementem interwencji żywieniowych i zdrowotnych [2].
Siara bydlęca (colostrum bovinum) zawiera szereg czynników bioaktywnych, w tym laktoferynę, cytokiny i czynniki wzrostu, które wspierają integralność nabłonka jelitowego, homeostazę immunologiczną oraz regenerację organizmu. W praktyce POZ jej zastosowanie wykracza poza klasyczne „wzmocnienie odporności” i może obejmować wsparcie pacjentów po infekcjach, antybiotykoterapii, w dysbiozie, przewlekłym stresie oraz przygotowujących się do zabiegów chirurgicznych. Colostrum działa głównie na „odbudowę gospodarza”, modulując barierę jelitową i lokalną odpowiedź immunologiczną, bez zastępowania standardowej opieki medycznej. Suplementacja powinna być celowana, okresowa i oparta na preparatach o wysokiej jakości, uwzględniających tolerancję pacjenta i cel kliniczny.
Wywiad z prof. dr. hab. n. med. Krzysztofem J. Filipiakiem, kardiologiem, internistą, hipertensjologiem, farmakologiem klinicznym, głównym badaczem wieloośrodkowego programu klinicznego Q-SYMBIO w Polsce.
Koenzym Q10 stanowi kluczowy element mitochondrialnego systemu energetycznego i ochrony antyoksydacyjnej. Jego niedobór może przyczyniać się do pogorszenia funkcji komórek o dużym zapotrzebowaniu energetycznym, zwłaszcza kardiomiocytów. Z punktu widzenia lekarza POZ znajomość mechanizmów działania CoQ10 i jego interakcji z farmakoterapią (np. statynami) ma praktyczne znaczenie w całościowym podejściu do pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.
Niniejszy artykuł został poświęcony epidemiologii, diagnostyce i farmakoterapii zespołu jelita nadwrażliwego (ZJN). Dodatkowo omówiono podstawy jego różnicowania z chorobami zapalnymi jelit. W manuskrypcie powołano się głównie na „Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne w zespole jelita nadwrażliwego” wydane w 2018 r. pod patronatem Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii [1].